Wonen zónder gas, maar mét vogels

Bij de circulaire renovatie voor woningcorporatie de Alliantie in Bussum gaan twaalf sociale huurwoningen op een innovatieve wijze van het gas af. Hoe? Door onder andere biobased te isoleren in combinatie met innovatieve warmtepompkelders. Maar goed isoleren betekent niet altijd goed nieuws voor vogels en vleermuizen. Daarom worden de kopgevels voorzien van natuurinclusieve maatregelen. 

Natuur niet vergeten

Bas Otten, hoofd productontwikkeling bij Vivara Pro, weet precies hoe belangrijk het is om de natuur niet te vergeten bij renovaties: “Dieren als gierzwaluwen, mussen en vleermuizen zijn afhankelijk van onze huizen. Vroeger bouwden we met kieren en gaten, net zoals bij deze woningen uit de jaren ‘60. Tegenwoordig maken we woningen potdicht. Daarom moet je bewust voorzieningen aanbrengen. Huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen zijn wettelijk beschermd, zo ook bij verbouwingen of nieuwbouw. Eventueel aanwezige dieren mogen niet zomaar worden verjaagd. Ter compensatie kunnen nestkasten geplaatst worden, zodat de dieren een veilige en geschikte plek behouden.”

In Bussum gebeurt dat in de gevels. “De nestkasten voor huismussen en gierzwaluwen worden niet opgehangen, maar ín het metselwerk verwerkt. Je ziet alleen de voorkant met de invliegopening,” vertelt Bas. “Dat oogt heel fraai. Ze komen op de juiste hoogte en bij elkaar in de buurt. Zo geef je deze koloniebroeders een blijvende plek.”

Warm nest voor vogel én mens
De nestkasten zijn geen willekeurige dozen. Ze zijn gemaakt van houtbeton, hebben precies de juiste afmetingen, een perfecte invliegopening en zitten in de koelere, noordoostelijke gevels om oververhitting en regeninslag te voorkomen. “Ze voelen voor vogels comfortabel aan,” zegt Bas. “En ze dragen bij aan een levendigere buurt. Je hoort gekwetter en je ziet vogels vliegen. Het voegt echt iets toe.”

Voor Bas is het persoonlijk ook een missie: “Een woonomgeving zonder dieren en groen is gewoonweg niet prettig. Biodiversiteit maakt een wijk leefbaar en gezellig.”

Warmtepomp onder de voortuin

Ook ondergronds wordt er slim nagedacht over duurzaamheid en gemak. Niek Tamminga, directeur van dé Warmtepompkelder (DWPK), vertelt: “Voor deze twaalf sociale huurwoningen hebben we een mini-warmtenet aangelegd met vier bodembronnen van 285 meter diep. Elke bron bedient drie woningen.” De warmtepompen zijn weggewerkt in prefab, compleet afgemonteerde kelders in de voortuinen. Met een deksel van ongeveer één vierkante meter kunnen we ze wegwerken in de tuin. De bronleiding loopt onder het pad naar de woning en wordt via de kruipruimte aangesloten op de meterkast en het afgiftesysteem in de woning.”

Het grote voordeel? “We hoeven niet veel ín de woningen te sleutelen. Vrijwel alles gebeurt buitenom. Zo kunnen we snel, gestandaardiseerd en met minimale overlast de woningen gasloos maken.”

Comfort zonder concessies
Hoewel de techniek complex is, merken bewoners er weinig van. “Die horen en zien de warmtepomp niet en het neemt in huis geen enkele ruimte in beslag. De energierekening daalt en het comfort stijgt,” glimlacht Niek. De warmtepomp haalt warmte uit de bodem, met een gemiddelde temperatuur van 12 graden, en zet dat efficiënt om naar de gewenste temperatuur in huis. “Omdat de woningen goed geïsoleerd worden, werkt dat goed samen.”

Voor Niek draait ‘waardevol renoveren’ om méér dan techniek: “Je behoudt het karakter van de wijk, maar dan zonder gas en zonder grote installaties in of rond het huis. Daar ben ik trots op. Dat is precies wat we met DWPK willen bereiken: duurzaam comfort, zonder gedoe.”

Verduurzamen is een teamsport
Zowel Bas als Niek benadrukken het belang van samenwerking. “Bij renovaties als deze is het cruciaal dat alle partijen vanaf de tekentafel meedenken. Dat is bij deze circulaire renovatie goed gelukt,” zegt Niek. Bas vult aan: “Als je renoveert, investeer je voor lange tijd. Dan is dit ook hét moment om aan gebouwgebonden diersoorten te denken.”

Over RE-DO
Het renovatieconcept RE-DO staat voor circulair en verticaal renoveren met biobased materialen voor gevel, dak en vloer. Innovatieve installaties, een zeer efficiënt en duurzaam renovatieproces en minimale CO₂-uitstoot maken deze manier van renoveren Paris Proof. Minimaal 95% van de te oogsten materialen wordt hergebruikt of gerecycled.

RE-DO is een samenwerking tussen OnderhoudPlus, Revolve Co en innovatiepartners als Sam Groofing (groene daken), Solarge (circulaire zonnepanelen van eigen bodem), Elementem (biobased dakelementen met Isovlas), Patina (duurzaam dak van de toekomst), DWPK (De warmtepompkelder voor gasloos wonen) en Vivara Pro (natuurinclusieve oplossingen).